Van American Pie tot All Too Well: de meest besproken lyrische mysteries ooit

EEN De American Pie van Don McLean, die de hele wereld over de hele wereld geniet, heeft zichzelf in de oren van de luisteraars gecementeerd dankzij een melodische reis die een verhaal vertelt over Amerika en, vermoedelijk, een verlies van onschuld dat het land teisterde ten tijde van de release in 1971. Maar wat de singer-songwriter eigenlijk probeerde over te brengen, staat de afgelopen halve eeuw ter discussie, met generaties fans en critici die elke nuance van de bijna negen minuten durende looptijd ontleedden. Het is een discussie die zich uitstrekt tot in het huidige tijdperk, met het nummer en McLean zelf, het onderwerp van de nieuwe documentaire die toepasselijk The Day the Music Died: American Pie wordt genoemd.

American Pie is niet het enige nummer in de enorme geschiedenis van populaire muziek dat woord voor woord is uit elkaar gehaald alsof het bijbelse tekst is. Onderzocht op dubbele of zelfs driedubbele betekenissen, zijn het de hits boordevol metaforen, toespelingen en allegorieën die de hitlijsten opschudden en zich daardoor in de cultuur verankerden.

Taylor Swift – Al te goed

Het is het meest recente voorbeeld van een nummer met meer lagen dan een ui, waarbij fans elk stuk met plezier uit elkaar halen. De 10 minuten durende versie van Taylor Swift’s All Too Well, een epische monoloog over een relatie die misloopt en die vervolgens resulteerde in een korte film, veroorzaakte een lawine van discussie met Swift’s legioen fans die probeerden de track regel voor regel te ontcijferen. Ging het lied eigenlijk over de echte relatie van de ster met de acteur Jake Gyllenhaal? Welke regels zijn fictie en wat is een feit? En wat is er gebeurd met haar beruchte rode sjaal? Swift heeft haar carrière tenslotte opgebouwd door aanwijzingen, hints en puzzels te geven, zowel in de vorm van teksten als promotie voor haar hondsdolle Swifties. Als gevolg van de heisa werd het nummer afgelopen herfst de nummer 1-hit met de langste duur in de geschiedenis van Billboard.

Don McLean – American Pie

“Ik wilde een lied over Amerika schrijven, maar ik wilde geen lied over Amerika schrijven zoals iemand ooit eerder schreef”, zegt Don McLean in de eerder genoemde documentaire, geregisseerd door Mark Moormann. McLean deed precies dat, hoewel hij niet van plan was een rooskleurig, patriottisch beeld te schetsen in de trant van George M Cohan. Volgens de producer van het nummer, Ed Freeman: “Voor mij is American Pie de lofrede voor een droom die niet heeft plaatsgevonden. We waren getuige van de dood van de Amerikaanse droom.”

Terwijl de teksten zich concentreren op de tragische vliegtuigcrash in februari 1959 die het leven kostte aan rock’s vroegste sterren Buddy Holly, de Big Bopper en Richie Valens, hebben luisteraars gedebatteerd over wie en waar het nummer nog meer naar verwijst sinds de jaren ’70. Om te beginnen: nee, Janis Joplin was niet het “meisje dat de blues zong” en Elvis was niet de “koning” waar MacLean het over had. Volgens Spencer Proffer, de producent van de documentaire: “Elke keer dat je luistert, denk je aan iets anders.”

Leonard Cohen – Halleluja

Ironisch genoeg heeft het onderwerp van een nieuwe documentaire in de vorm van Hallelujah: Leonard Cohen, A Journey, A Song, wat het handelsmerk van Leonard Cohen werd, luisteraars geboeid dankzij een schijnbaar heilige kwaliteit die het nummer een diepe weerklank geeft. Het is dan ook misschien geen verrassing dat Cohen eerst poëzie en literatuur studeerde voor zijn torenhoge carrière in de muziek, waarbij de songteksten lezen als een rijke roman, compleet met verwijzingen naar bijbelse personages (David en de Heer) en moderne toespelingen (waaronder zich vastbinden aan een keukenstoel).

Het is allemaal weer een fel bediscussieerde, muzikale Rorschach-test. Christenen die het lied als hun eigen lied beschouwen, zullen misschien verrast zijn om te horen dat Cohen eigenlijk diep gepassioneerd was over zijn joodse geloof. “Het woord Hallelujah komt voor in alle religies en religies”, legt auteur Alan Light uit, die een boek over het lied schreef. “Mensen halen eruit wat ze nodig hebben en wat ze willen. Ik denk dat het daarom overal wordt gespeeld, van bruiloften tot begrafenissen en geboorten.”

Beyonceé – Limonade

Terwijl de wereld geduldig wacht op de release van Beyoncé’s zevende studioalbum Renaissance deze vrijdag, kan men niet anders dan het gesprek en de speculaties rond haar vijfde herinneren. Gedeeltelijk bekentenis therapiesessie, gedeeltelijk herkauwen over moderne cultuur, politiek en racisme, het kunstenaarschap van Limonade 2016 schudde de wereld, met luisteraars kammen over elk van de veelgeprezen 12 nummers, tekst voor tekst.

Bedacht als zowel een audio- als een visueel album, hebben luisteraars en critici het allemaal ontleed: van de persoonlijke toespelingen (zoals de mysterieuze identiteit van “Becky met het goede haar” op Sorry, de vrouw die naar verluidt de minnares van Jay-Z was), tot zijn politieke en sociale (waarbij het volkslied de geesten van talloze politieke experts ontplofte en het lied daardoor meteen een protestlied werd). Geen wonder dat het gelaagde geheel van Lemonade nog steeds als het beste van de zanger wordt beschouwd.

John Lennon – Stel je voor

Een van de meest geprezen en vaak gespeelde nummers in de muziekgeschiedenis is ook het meest verkeerd begrepen. De meest succesvolle single van John Lennon’s solocarrière, Imagine wordt gespeeld in tijden van tragedie en triomf en is sinds de release in 1971 besproken en ontleed als alles van een patriottische ode en een spiritueel testament. Zelfs president Jimmy Carter ging zo ver om ooit op te merken: “You hear John Lennon’s song Imagine gebruikt bijna evenveel met volksliederen.”

Carter zelf zal misschien verbaasd zijn om te horen dat Lennon het nummer ooit in niet mis te verstane bewoordingen beschreef als, nou ja, ronduit communistisch: ‘Stel je voor dat er geen religie meer was, geen land meer, geen politiek meer’, is praktisch het Communistisch Manifest, zelfs hoewel ik niet bepaald een communist ben en bij geen enkele beweging behoor’, zei hij ooit. Dat weerhield de luisteraars van de afgelopen 50 jaar er niet van om met een microscoop naar mogelijke betekenissen te kijken, of erger nog, hun eigen betekenissen in te voegen. Volgens Lennon: “De Wereldkerk belde me een keer en vroeg: “Kunnen we de tekst gebruiken om ons voor te stellen en het gewoon te veranderen in ‘Imagine one Religion’?” Daaruit bleek dat ze er helemaal niets van begrepen. Het zou het hele doel van het lied teniet doen, het hele idee.

#Van #American #Pie #tot #meest #besproken #lyrische #mysteries #ooit

Leave a Comment

Your email address will not be published.